Αμμωνία σε στάβλο και πτηνοτροφείο: τι κοστίζει και πώς μειώνεται

Όποιος έχει μπει σε κλειστό στάβλο ή πτηνοτροφείο ξέρει τη μυρωδιά που τσούζει στα μάτια. Τη συνηθίζουμε και τη θεωρούμε μέρος της δουλειάς.

Δεν είναι. Είναι αμμωνία, και ό,τι τσούζει εσάς για δέκα λεπτά, τα ζώα το αναπνέουν όλο το εικοσιτετράωρο.

Από πού βγαίνει η αμμωνία

Από την ουρία των ούρων και από τις πρωτεΐνες της κοπριάς. Στη στρωμνή, ένζυμα από τα ίδια τα βακτήρια του περιβάλλοντος διασπούν την ουρία και ελευθερώνουν αμμωνία, η οποία εξατμίζεται και μένει στον αέρα του χώρου — ιδιαίτερα όταν η στρωμνή είναι υγρή και ο αερισμός περιορισμένος, δηλαδή ακριβώς τον χειμώνα που κρατάμε τα ανοίγματα κλειστά.

Η αμμωνία δεν είναι μόνο θέμα άνεσης. Ερεθίζει το αναπνευστικό επιθήλιο των ζώων, δηλαδή ακριβώς την πρώτη γραμμή άμυνας απέναντι σε ό,τι αναπνέουν. Σε πτηνοτροφείο και χοιροστάσιο αυτό είναι γνωστός παράγοντας για αναπνευστικά προβλήματα, και ένα ζώο που ξοδεύει ενέργεια σε ερεθισμό και στρες δεν την ξοδεύει σε ανάπτυξη ή παραγωγή.

Γιατί το πλύσιμο δεν λύνει το πρόβλημα

Το νερό απομακρύνει ό,τι είναι πάνω στο δάπεδο. Η ουρία όμως έχει ήδη περάσει στη στρωμνή και στους αρμούς του τσιμέντου, και από εκεί συνεχίζει να παράγει αμμωνία μετά το πλύσιμο.

Τα απολυμαντικά κάνουν κάτι χειρότερο από το να μη βοηθούν: σκοτώνουν αδιάκριτα, οπότε μαζί με τα παθογόνα εξαφανίζουν και τους μικροοργανισμούς που θα μπορούσαν να διασπάσουν την οργανική ύλη. Μετά την απολύμανση ο χώρος είναι αποστειρωμένος για λίγο και μετά ξαναποικίζεται — συνήθως από ό,τι προλάβει πρώτο.

Η βιολογική προσέγγιση

Αντί να αδειάσουμε τον χώρο από μικροοργανισμούς, τον γεμίζουμε με τους σωστούς. Το SANNISTY είναι βακτηριακή καλλιέργεια που εγκαθίσταται στη στρωμνή και διασπά την οργανική ύλη πριν προλάβει να εκλύσει αμμωνία. Η μυρωδιά υποχωρεί επειδή δεν παράγεται, όχι επειδή καλύπτεται.

Η δοσολογία δίνεται ανά 25 τετραγωνικά δαπέδου και διαφέρει ανά είδος εκτροφής, γιατί διαφέρει και το φορτίο:

Σε βοοειδή, τον πρώτο μήνα 50 γρ ανά 25 m² κάθε δεκαπέντε μέρες, και από τον δεύτερο μήνα 15 γρ με την ίδια συχνότητα. Σε χοιροστάσιο, 40 γρ τον πρώτο μήνα και 20 γρ στη συνέχεια. Σε πτηνοτροφείο, που έχει το μεγαλύτερο φορτίο ανά τετραγωνικό, 60 γρ τον πρώτο μήνα και 20 γρ μετά.

Η λογική είναι ίδια παντού: μεγαλύτερη δόση στην αρχή για να εγκατασταθεί ο πληθυσμός, μικρότερη μετά για να συντηρηθεί. Η συσκευασία των 50 γρ είναι 13,06€, και υπάρχει και επαγγελματική των 500 γρ για μεγαλύτερες εγκαταστάσεις.

Τι αλλάζει πρακτικά

Το πρώτο που παρατηρεί κανείς είναι ο αέρας. Μετά, ότι η στρωμνή μένει στεγνότερη για περισσότερο, γιατί η διάσπαση της οργανικής ύλης μειώνει τη συσσώρευση υγρού υλικού που δεν αποσυντίθεται.

Υπάρχει και ένα κομμάτι που αφορά τους γείτονες και την άδεια λειτουργίας. Η οσμή είναι ο συνηθέστερος λόγος παραπόνων για μια μονάδα κοντά σε κατοικημένη περιοχή, και είναι το είδος προβλήματος που είναι πολύ φθηνότερο να το προλάβεις.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι ασφαλές να το ρίξω ενώ τα ζώα είναι μέσα;

Ναι. Πρόκειται για φυσικά απαντώμενους μικροοργανισμούς, όχι για χημικό — δεν υπάρχουν αναθυμιάσεις ούτε χρόνος αναμονής όπως σε μια απολύμανση. Αυτός είναι άλλωστε ο λόγος που εφαρμόζεται κάθε δεκαπέντε μέρες σε κανονική λειτουργία.

Σε πόσο καιρό θα δω διαφορά στη μυρωδιά;

Συνήθως μέσα στις πρώτες ημέρες μετά την αρχική εφαρμογή, καθώς ο πληθυσμός εγκαθίσταται. Το πλήρες αποτέλεσμα έρχεται μέσα στον πρώτο μήνα, που γι' αυτό έχει και μεγαλύτερη δόση.

Μπορώ να συνεχίσω να απολυμαίνω τον χώρο;

Ναι, αλλά όχι ταυτόχρονα. Μια απολύμανση σκοτώνει και τα βακτήρια που προσθέσατε, οπότε η εφαρμογή του SANNISTY γίνεται μετά — όταν το απολυμαντικό έχει δράσει και ο χώρος έχει στεγνώσει. Αλλιώς πληρώνετε δύο προϊόντα που ακυρώνουν το ένα το άλλο.

Χρειάζεται να αλλάζω στρωμνή το ίδιο συχνά;

Η διάσπαση της οργανικής ύλη κρατά τη στρωμνή σε καλύτερη κατάσταση για περισσότερο, αλλά δεν αντικαθιστά την αλλαγή της. Ο κύκλος καθορίζεται από την πυκνότητα, το είδος και τις δικές σας πρακτικές.

Πώς υπολογίζω πόσο χρειάζομαι για τον χώρο μου;

Μετρήστε τα τετραγωνικά του δαπέδου και ανάγετε στα 25 m² της δοσολογίας. Ένας θάλαμος 100 m² σε βοοειδή θέλει τέσσερις φορές τη δόση των 25 m², δηλαδή 200 γρ ανά εφαρμογή τον πρώτο μήνα. Αν δεν είστε σίγουροι, πείτε μας διαστάσεις και είδος εκτροφής και θα σας πούμε ποσότητα και συχνότητα.

Δουλεύει και σε ανοιχτούς χώρους ή μόνο σε κλειστούς;

Δουλεύει όπου υπάρχει οργανική ύλη να διασπαστεί. Σε ανοιχτό χώρο η αμμωνία διαχέεται ούτως ή άλλως, οπότε το κέρδος στην οσμή είναι μικρότερο· το όφελος εκεί είναι κυρίως η κατάσταση της στρωμνής και του δαπέδου.

Αυτό είναι ένα κομμάτι μιας μεγαλύτερης εικόνας: γιατί ένας βόθρος δεν πρέπει να μυρίζει ποτέ — και τι τον σκοτώνει μέσα από το ίδιο σας το σπίτι.